بزرگداشت از «روز ملی زبان اوزبیکی» در کابل
خبرگزاری پیگرد – کابل، افغانستان
گزارش از: حامد قاسمی
تاریخ نشر: ۲۵ میزان ۱۴۰۴
از روز ملی زبان اوزبیکی، امروز (جمعه، ۲۵ میزان ۱۴۰۴ ) طی محفل باشکوهی با حضور فرهنگیان، استادان دانشگاه، سرمایهگذاران و جمعی از شهروندان اوزبیکتبار کشور در شهر کابل گرامیداشت به عمل آمد.
در این محفل، سخنرانان بر جایگاه ارزشمند زبان و فرهنگ اوزبیکی در ساختار اجتماعی و فرهنگی افغانستان تأکید کرده و آن را بخشی جداییناپذیر از هویت ملی کشور عنوان کردند.
فرهنگ اوزبیکی بهعنوان یکی از غنیترین و کهنترین فرهنگها در منطقه، ریشههای عمیقی در تاریخ، ادبیات و تمدن افغانستان دارد.
سخنرانان این مراسم خاطرنشان کردند که زبان و فرهنگ اوزبیکی نه تنها هویت میلیونها شهروند افغانستان را شکل میدهد، بلکه در تعاملات اجتماعی و فرهنگی میان اقوام کشور نیز نقش سازندهای ایفا کرده است.
حبیبالرحمن قویاش، فعال فرهنگی، در سخنرانی خود گفت:
«زبان اوزبیکی زبان ملی بخش بزرگی از مردم افغانستان است. پاسداری از زبان، در حقیقت پاسداری از هویت و فرهنگ ملی ماست. خوشبختانه در سالهای اخیر، جوانان، استادان دانشگاه، خبرنگاران و فرهنگیان بیش از گذشته به زبان بومی خود توجه نشان دادهاند و این روند، مایهی امید است.»
او افزود که بزرگداشت از زبان اوزبیکی تنها یک مراسم نمادین نیست، بلکه باید به حرکت فرهنگی دائمی برای حفظ و توسعهی این زبان تبدیل شود.
استاد عنایتالله همام، فعال اجتماعی، در این مراسم گفت که زبان اوزبیکی در طول تاریخ بر زبانهای دیگر از جمله فارسی نیز تأثیرگذار بوده است.
وی اظهار داشت:
«واژههایی مانند ‘تماشاچی’ و دهها نمونهی دیگر، نشان میدهد که زبان اوزبیکی در غنای زبانی فارسی نقش داشته است. در گذشته، امپراتوریهای منطقه نیز در گسترش و پایداری زبانهای ملی، از جمله اوزبیکی، نقش کلیدی ایفا کردهاند.»
او همچنین افزود که فرهنگ و زبان اوزبیکی حتی در روابط تجارتی مردم نیز اثر گذاشته و سبب نزدیکی فرهنگی در میان اقوام مختلف افغانستان گردیده است.
به گفتهی او، فرهنگیان و فعالان اجتماعی باید با احساس مسئولیت، در راستای بهروزسازی و ترویج این زبان کهن، تلاشهای بیشتری انجام دهند.
کریمالله اویغاغ، استاد دانشگاه، در سخنانش گفت:
«در افغانستان نزدیک به ۱۱ میلیون تن به زبان اوزبیکی صحبت میکنند. اما متأسفانه در سالهای اخیر، چالشهایی در زمینهی آموزش و ترویج این زبان پدید آمده است. باید بگذارند که مردم به زبان مادری خود آزادانه سخن بگویند و بیاموزند.»
او تأکید کرد که بزرگداشت از روز ملی زبان اوزبکیی نباید تنها به یک روز در سال محدود بماند، بلکه باید به برنامهای پیوسته و گسترده برای رشد و پایداری این زبان تبدیل گردد.
این استاد دانشگاه افزود:
«در کشورهای دیگر، دولتها از زبانهای بومیشان حمایت میکنند، اما در افغانستان هنوز چنین پشتیبانی منسجم و مؤثری وجود ندارد. متأسفانه در دو دههی گذشته، کارهای بنیادین در راستای ارتقای زبان اوزبیکی انجام نشده است.»
وی همچنان از بازرگانان اوزبیکتبار کشور انتقاد کرد و گفت:
«تجار اوزبیک در معاملات تجارتی خود میلیونها دالر به گردش درمیآورند، اما در حمایت از چاپ و نشر آثار نویسندگان اوزبیکتبار کشور سهمی نمیگیرند. در حالی که سرمایهگذاری در بخش فرهنگی، در واقع سرمایهگذاری بر آیندهی زبان و هویت خودشان است.»
بزرگداشت از روز ملی زبان اوزبیکی در افغانستان در حالی برگزار میشود که فرهنگیان و کارشناسان بر ضرورت توجه بیشتر دولت و نهادهای آموزشی به این زبان ملی تأکید دارند. آنان میگویند حفظ و گسترش زبانهای بومی، نه تنها تضمینکنندهی وحدت ملی است، بلکه افغانستان را به کشوری چندفرهنگی و پویا در سطح منطقه معرفی میکند.
