احیای هنر قالینبافی توسط زنان محروم از آموزش و اشتغال در بغلان
خبرگزاری پیگرد _ولایت بغلان
گزارش: ایفا غفاری
چهارشنبه ، ۵ قوس ۱۴۰۴
در یکی از روستاهای ولایت بغلان، جایی که صدای شانهزدن تار و پود قالین با نوای امید درهم میآمیزد، گروهی از زنان و دختران که به دلایل مختلف از مکتب و وظیفه بازماندهاند، امروز با دستان خود داستان دیگری از توانمندی، مقاومت و هنر مینویسند.
قالینبافی برای آنان تنها یک پیشه نیست؛ بلکه راهی برای بازیابی عزت، استقلال و آیندهای روشنتر است.
در خانهای ساده اما پر از رنگ و نقش، دختران جوان با انگشتان ظریفشان گرههایی میزنند که هرکدام روایتگر یک رؤیا است.
ثریا، دختر هجده سالهای که به دلیل مسدود بودن مکتب و دانشگاه بروی دختران نتوانسته به تحصیلاتش ادامه دهد، از چهار سال به اینسو با شور و علاقه در کنار مادرش قالین میبافد.
او با نگاهی پر از امید میگوید: «وقتی درِ مکتب بروی دختران بسته شد، احساس میکردم هیچ راهی برای ساختن آینده ندارم. اما وقتی قالینبافی را یاد گرفتم، فهمیدم که هنوز میتوانم برای خودم و خانوادهام مفید باشم. امروز احساس میکنم که گرههای قالین، گرهی مشکلات زندگیام را باز میکند.
زنان قالینباف بغلان، سالهاست که این هنر را نسل به نسل انتقال میدهند؛ اما محدودیت ها برای زنان و دختران و همچنان شرایط اقتصادی و اجتماعی امروز، قالینبافی را برای بسیاری از زنان و دختران از یک هنر سنتی به یک شغل و نیاز حیاتی و مبدل کرده است.
ناهید، مادری که سه دخترش نیز با او همراه هستند، با افتخار میگوید: “من و دخترانم هر روز ساعتها کنار دار قالین مینشینیم. ما فقط قالین نمیبافیم، بلکه آینده و امید را میبافیم. وقتی مشتری قالین ما را میخرد، احساس میکنیم تلاش ما دیده شده و ارزش دارد.”
در همسایگی ناهید تمنا و پدرش هر دو با شوق و علاقه کنارهم به تار های رنگارنگ شانه می زنند.
تمنا می گوید:” در قریه ما بیشتر از ۲۰ کارگاه قالین بافی قدیمی موجود است و در همین کارگاه بیشتر دختران جوان که از رفتن به مکتب و دانشگاه محروم شده اند کار می کنند.”
با افزایش شمار زنانی که به قالینبافی روی آوردهاند، حالا برخی از آنان در فکر ایجاد تعاونی کوچک زنانه هستند تا بتوانند محصولاتشان را به صورت مستقیم به بازار عرضه کنند. تمنا میگوید: «اگر ما بتوانیم یک کارگاه کوچک معیاری داشته باشیم و قالینهای خود را مستقیم بفروشیم، نه تنها درآمد ما بیشتر میشود، بلکه دختران بیشتری هم میتوانند به این کار بپیوندند و از گوشهنشینی نجات پیدا کنند”.
در همین حال، محمد عارف مسوول اتحادیه قالین بافان شهر پلخمری میگوید که تلاش دارند زمینه آموزش حرفهای قالینبافی و دسترسی زنان به بازار را فراهم کنند.
به گفته او: «زنان در این ولایت ظرفیت بسیار بالایی برای تولید محصولات باکیفیت دارند. ما در تلاش هستیم که با ایجاد کارگاهها و نمایشگاهها، این هنر را دوباره احیا کنیم و زنان را مورد حمایت قرار دهیم”.
قالینبافی در بغلان امروز تنها یک مهارت نیست؛ صدای بیصدای زنانی است که شاید از مکتب و وظیفه محروم مانده باشند، اما نه از توانایی، نه از اراده و نه از رؤیا. آنان ثابت کردهاند که حتی اگر راهی بسته شود، میتوان با دستان خلاق، راهی دیگر باز کرد؛ راهی که تار و پودش از ایمان، تلاش و امید سرشته شده است.
