کابل در محاصره فریادها؛ صداهایی که آرامش را میربایند
خبرگزاری پیگرد – افغانستان
️ نوشته توسط: شگوفه نورزی
چهارشنبه ۲۶ سنبله ۱۴۰۴
با افزایش وسایط نقلیه، ژنراتورها، ساختوسازها و نبود مقررات کنترول صدا، آلودهگی صوتی به یکی از نگرانیهای پنهان اما جدی در شهرهای افغانستان مبدل شده است.
آیا زمان آن نرسیده تا در کنار آرزوی صلح، به ضرورت «سکوت» نیز بیندیشیم؟
در گوشهای از کابل کودکی غرق خیالپردازیهای کودکانه خویش است و با شوق به دروس خود میپردازد؛ ناگهان صدای گوشخراش بلندگوهای بازار و هیاهوی خیابانها رشته افکارش را میبُرد و اشتیاقش فرو مینشیند.
آلودهگی صوتی چیست؟
آلودهگی صوتی به صداهای ناهنجار و بلند گفته میشود که فراتر از حد تحمل طبیعی انسان بوده و میتواند به سلامت روانی و جسمی انسانها آسیب برساند. در شهرهای بزرگ افغانستان بهویژه کابل، هرات و مزار، این پدیده بهدلیل افزایش وسایط نقلیه، ساختوسازهای بیبرنامه، استفاده بیرویه از بلندگوهای تجارتی و ازدحام بیش از حد به یک معضل جدی بدل شده است.
با وجود آنکه آلودهگی صوتی اثرات مستقیم بر خواب، تمرکز و سلامت روان شهروندان دارد، نبود نظارت دقیق و بیتوجهی شهرداریها و نهادهای محیطزیستی سبب شده این چالش همچنان گسترده ادامه یابد.
تأثیرات آلودهگی صوتی
1. اجتماعی: اختلال در تمرکز، کاهش کیفیت زندگی
2. روانی: استرس، اضطراب، افسردهگی
3. سلامتی: فشار خون، مشکلات شنوایی، بیخوابی
یکی از شهروندان کابل میگوید:
«آلودهگی صوتی جامعه ما را متضرر کرده است. هنگامی که فرزندان ما از مکتب میآیند، نیاز به استراحت دارند؛ اما صدای بینظم سپیکرها مزاحمت ایجاد میکند.»
همزمان، گروهی دیگر از شهروندان نیز این معضل را نگرانکننده دانسته و تأکید میکنند که صداهای اضافی و بیمورد در کوچه و خیابان تأثیرات منفی بر روان انسانها دارد و باید مهار شود.
دیدگاه کارشناسان
داوود شیرزاد، کارشناس محیط زیست، میگوید:
«آلودهگی صوتی در شهرهای پر ازدحام، بهویژه کابل، بسیار نگرانکننده است. مسیر چهار دروازه جنوبی، سرچوک، دروازه شرقی، پلچرخی، دروازه شمالی، سرای شمالی، کوتهسنگی، کمپنی، همچنان قصبه و اطراف میدان هوایی و خواجه رواش از آلودهترین نقاط از نگاه صوتی بهشمار میروند.»
او با اشاره به تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم این معضل، از شهرداری کابل و ادارات مرتبط خواست تا اقدامات جدی روی دست گیرند و افزود: «ازدحام، فقر و وضعیت ترانسپورتی از عوامل عمده آلودهگی صوتیاند و بدون هماهنگی ادارات، این مشکل حل نخواهد شد.»
از سوی دیگر، نعمتالله بارکزی، سخنگوی شهرداری کابل، نیز آلودهگی صوتی را معضل بزرگ جامعه عنوان کرده و گفت: «شهرداری کابل در دو بخش فرهنگی و تطبیق اجرات قانونی فعالیت میکند. تاکنون هزاران بلندگو جمعآوری شده است. اما همکاری مردم و رسانهها در اطلاعرسانی، حیاتی است.»
برخی روانشناسان نیز تأکید میکنند که محیطهای مسکونی، آموزشی و درمانی باید از منابع آلودهگی صوتی محافظت شوند تا آرامش روانی جامعه تضمین گردد.
گشتوگذار پر سر و صدا
انجینیر طوفان جبران، سرپرست ریاست نظارت و تفتیش، نیز میگوید:
«گشتوگذار شرکتهای آب معدنی، آیسکریمفروشها و کسبهکاران سیار با استفاده از بلندگو، باعث نگرانی و مشکلات روحی شهروندان شده است. از تاریخ اول میزان، مفتشین محیطزیست وسایل صوتی این افراد را جمعآوری خواهند کرد و حق شکایت نخواهند داشت.»
راهکارها
برای حل این معضل، نیاز است:
وضع مقررات مشخص برای کنترول آلودهگی صوتی توسط اداره ملی محیط زیست و شهرداریها
کنترل فعالیتهای تجارتی پرصدا مانند استفاده بیمورد از بلندگوها، بهویژه در بازارها و مراسمها
افزایش آگاهی عامه از طریق رسانهها در مورد پیامدهای منفی این پدیده
همکاری مشترک شهرداری و پولیس شهری در تطبیق قوانین صوتی در نقاط پر ازدحام
لازم به ذکر است که وسایط نقلیه با بوقهای بلند، ساختوساز شهری، استفاده بیمورد از بلندگوها و دهها منبع دیگر میتوانند روان کودکان و جوانان را متأثر ساخته و آیندهای ناسالم برای جامعه رقم بزنند. اگر این معضل بهصورت جدی مدیریت نشود، در آینده نزدیک خطرات بزرگتری متوجه شهرها خواهد شد.
اگر میخواهیم «شهر» جای زیستن باشد، باید سکوت را به آن بازگردانیم؛ چراکه هر صدای بیجا، فریادی است بر آرامش انسان.
