عبور زنان خبرنگار بدخشان از مرزهای تبعیض و کلیشههای جنسیتی
خبرگزاری پیگرد _ولایت بدخشان
نوشته شده توسط _شمین نجرابی
سهشنبه ۱۰ ، سرطان ۱۴۰۴
نگرشها و دید مردم نسبت به زنان به ویژه زنان خبرنگار در دل سنتهای ریشهدار بدخشان تاثیرات گسترده بر زنان داشته است.
تاثیراتی که از دههها قبل آغاز شده و تاکنون زنان زیادی را متاثر ساخته است. زنان خبرنگار، که با تجربههای متفاوتی از نگاه جامعه به حضور زنان در رسانه روبه رو هستند، دیدگاههای متفاوت را بیان می کنند. روایتهای زنان خبرنگار در بدخشان نشان میدهد که در بسیاری از جوامع، جایکه فرهنگ و باورهای اجتماعی هنوز با فعالیت زنان در رسانهها همراه نیست حضور آنها نه تنها شکستن یک سکوت، بلکه گشودن دریچهای بسوی آگاهی و تغییر است.
درحالی که شماری از باشندگان ولایت بدخشان حضور خبرنگاران زن را نشانهای از آگاهی و پیشرفت میدانند؛ اما در مقابل، گروهی دیگر آن را خلاف عرف و حدود شرعی تلقی کرده و با دیدهی شک و تردید مینگرند. این تفاوت دیدگاه، گویای چالشهای فرهنگی و اجتماعیایست که زنان در مسیر حرفهای خود با آن مواجهاند.
مژگان (نام مستعار) یکی از خبرنگار زن در بدخشان در رابطه به دید مردم نسبت به خبرنگاران زن میگوید :«بعضی مردم به ویژه جوانان، از فعالیت زنان در عرصه رسانهها استقبال میکنند و از دید بازتری برخوردارند. اما هنوزهم در برخی مناطق، مخصوصاً روستاها، سنتها و نگرشهای قدیمی مانعی برای پذیرش کامل زنان خبرنگار هستند».
او با اشاره به اینکه دیدگاههای منفی غالبا از باورهای سنتی ناشی میشود می افزاید که خیلی ها فکر میکنند کار رسانهای برای زن مناسب نیست و جای زن در خانه است. ولی خوشبختانه نسل جوان متفاوت فکر میکند و حمایت بیشتری از حضور زن در رسانه ها نشان میدهد.
او تجربه خود در رابطه به نگرش مردم نسبت به کار خبرنگاران زن را چنین توصیف میکند: «خانوادهام همیشه حمایتم کرده ولی بعضی بزرگان محلی هنوزهم با حضور صدای زن یا تصویر او در رسانهها مشکل دارند. آنها این را خلاف عرف و فرهنگ میدانند».
ازسویهم لیمه (اسم مستعار)، یکی دیگر خبرنگار محلی در ولایت بدخشان که پنج سال تجربهکاری در رسانهها را دارد از خانوادهها می خواهد تا از دختران شان برای حضور در رسانهها حمایت کنند زیرا به باور او « زنان می توانند مستقل باشند و آینده روشن بسازند».
او که پنج سال تجربهکاری در بخشهای مختلف با رسانهها را دارد ارتباط گرفتن با مردم و بلند کردن صدای زنان را مهمترین دستآورد ش میداند.
نگرشهای مردم بدخشان نسبت به خبرنگاران زن نقش مهم و تاثیرگذاری در فعالیت و حضور آنان در اجتماع ایفا میکند. این نگرشها که ریشه در فرهنگ و سنتهای محلی دارد، می تواند هم تاثیر مثبت و هم تاثیر منفی بر عملکرد و پذیرش اجتماعی خبرنگاران زن داشته باشد. درحالی که شماری از شهروندان بدخشان حضور خبرنگاران زن را نشانهای از آگاهی و پیشرفت میدانند؛ اما در مقابل، گروهی دیگر آن را خلاف عرف و حدود شرعی تلقی کرده و با دیدهی شک و تردید مینگرند. این تفاوت دیدگاه، گویای چالشهای فرهنگی و اجتماعیایست که زنان در مسیر حرفهای خود با آن مواجهاند.
زهرا (اسم مستعار) باشنده ولایت بدخشان وجود محدودیتها در برابر خبرنگاران را تایید کرده اما نگاه متفاوتتری نسبت به کار خبرنگاران زن دارد. به گفته فهیمه «خبرنگار زن یعنی زنی که آگاهی میرساند و صدای زنان را بلند میکند. در شهرها این حضور پذیرفتهتر است، اما در قریهها محدودیتهایی وجود دارد».
خانم محمدی می افزاید :«خودم هیچ مشکلی با خبرنگار بودن زن ندارم، حتی آرزو دارم خودم روزی گزارشگر سیاسی شوم. باور دارم هر جامعه ای باید مرد و زن را در کنار هم داشته باشد؛ از داکتر گرفته تا خبرنگار».
او از زنان خبرنگار می خواهد تا هیچ وقت صدای خود را خاموش نکرده و نگذارند هیچ محدودیتی مانع فعالیت آنان شود.
ازسویهم پروین، یکی از زنان دیگر در ولایت بدخشان نیز دیدگاه مثبت نسبت به کار زنان در رسانهها داشته میگوید «وقتی صدای دختران را در رادیو میشنوم، خوشحال میشوم. آنها ما را با مسائل صحی، دینی و آموزشی آگاه میسازند».
او زنان خبرنگار در بدخشان را “شجاع” توصیف کرده و ابراز امیدواری میکند که روزی دختران بتوانند آزادانه در رسانهها کار و به عنوان خدمتگذاران جامعه شناخته شوند.
در جامعه سنتی افغانستان به ویژه ولایت بدخشان حمایت مردان از زنان خبرنگار میتواند تاثیر گسترده در فعالیت آنان و تغییر نگرشها نسبت به کار زنان داشته باشد. در این میان احمد وارث به این باور است که برخی قضاوتها در باره روابط زنان در رسانهها وجود دارد، اما با اطلاع رسانی و آگاهیدهی میتوان این دیدگاهها را تغییر داد.
او همچنان می افزاید «من به خبر نگاران زن افتخار میکنم و آرزو دارم دخترم نیز به همهای آرمانهایش که همانا رسالت خبرنگاری است برسد و روزی مصدر خدمت به جامعه شود».
فعالیت زنان خبرنگار در بدخشان نیز همانند ولایتهای دیگر متاثر از فرهنگ قرار دارد. اما حضور آنان در رسانههای ولایت بدخشان تاثیر گستردهی در نگرش افراد جامعه داشته و نشاندهنده این است که آنان نه تنها در تقویت آگاهیدهی و آزادی بیان مؤثر است، بلکه به طور مستقیم به تغییر فرهنگ و افزایش آگاهی اجتماعی در این منطقه کمک میکند.
